Kitap Hakkında

Mu'tezile'nin önemli âlimlerinden Ebû Ali Muhammed bin Abdülvehhab el-Cübbâî (ö. 303/916), Kûfeli büyük muhaddis İbn Ebî Şeybe'nin (ö. 235/850) Müsned'i üzerine derlediği Şerhu'l-Hadîs: Şerhu Müsnedi İbn Ebî Şeybe 2 cilt İDAV adlı bu şerh, asırlar boyunca gün yüzüne çıkamamış ve hadis şerh literatüründe adından söz ettiremeyen nadir eserler arasında kalmıştır.

Mu'tezile'nin hadis değerlendirme metotlarını ve bu ilme olan katkılarını inceleyen çalışmalar son yıllarda artmış olsa da özgün kaynakların yokluğu, ulaşılan sonuçların çoğunlukla teorik yorumlarla sınırlı kalmasına yol açmıştır. Bu çalışmaların güvenilirliğini zayıflatan bir diğer husus ise büyük ölçüde Mu'tezilî olmayan kaynaklara dayanılıyor olmasıdır.

Mu'tezile imamı Ebû Ali el-Cübbâî'nin yeni keşfedilen Şerhu'l-Hadîs adlı eseri, bu boşluğu dolduran müstesna bir kaynak olarak öne çıkmaktadır. Meşhur hadis âlimi İbn Ebî Şeybe'nin el-Müsned'i üzerine kaleme alınan bu şerh, yalnızca hadisleri Mu'tezilî bir bakış açısıyla değerlendirme imkânı sunmakla kalmamakta; aynı zamanda Mu'tezile-hadis ilişkisini ve hadis şerh tarihine dair yerleşik kabulleri de yeniden gözden geçirmeyi gerekli kılmaktadır.

Eser; İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Hadis Ana Bilim Dalı öğretim üyelerinden Prof. Dr. Hüseyin Hansu tarafından tahkik edilerek İstanbul Dârülfünûn İlahiyat Vakfı Yayınları (İDAV) bünyesinde neşredilmiştir.

Bu Neşrin Öne Çıkan Özellikleri

• Erken dönemin en nadide şerhlerinden biri: Şerhu'l-Hadîs, hem müellifi hem de tarihi itibarıyla hadis şerh geleneğinin en erken örnekleri arasında yer almaktadır.
• Birincil Mu'tezilî kaynak: Bir Mu'tezile imamı tarafından doğrudan kaleme alınmış olması, Mu'tezile-hadis ilişkisine dair araştırmalar için özgün ve birincil kaynak değeri taşımaktadır.
• Yerleşik kabulleri sorgulayan akademik yenilik: Hadis şerh tarihine ve Mu'tezile'nin hadise yaklaşımına dair literatürde köklü bir dönüşümü zorunlu kılmaktadır.
• Uzman tahkik: Prof. Dr. Hüseyin Hansu tarafından filolojik ve akademik yönden titizlikle tahkik edilmiştir.
• Prestijli yayınevi: İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı'nın (İDAV) ilmî standartlarıyla neşredilmiştir.
• İki cilt hâlinde kapsamlı içerik: Şerhin tamamı, şamua kâğıt üzerine özenli baskıyla okuyucuya sunulmaktadır.

Kimler İçin Uygundur?

Ürün Özellikleri

About the Book — English

Although recent years have witnessed a growing body of scholarship examining the Mu'tazilite approach to hadith, these studies have largely been confined to theoretical interpretations due to the scarcity of primary Mu'tazilite sources. Their reliability has been further undermined by an overwhelming reliance on non-Mu'tazilite materials.

The recently discovered Sharḥ al-Ḥadīth: Sharḥ Musnad Ibn Abī Shayba — attributed to the Mu'tazilite imam Abū ʿAlī al-Jubbāʾī (d. 303/916) — stands out as an exceptional source that fills this significant gap. Written as a commentary on the al-Musnad of the renowned Kufan hadith scholar Ibn Abī Shayba (d. 235/850), this work not only provides an opportunity to examine hadith through a distinctly Mu'tazilite lens, but also necessitates a reassessment of long-established assumptions regarding the relationship between the Mu'tazilite school and the hadith sciences, as well as the early history of hadith commentary.

The work has been prepared for publication by Prof. Dr. Hüseyin Hansu, a specialist in hadith studies at Istanbul University's Faculty of Theology, and has been made available to the scholarly community by the Istanbul Dārülfünūn Faculty of Theology Foundation Publications (İDAV).

Key Features of this Edition:

• Among the earliest surviving hadith commentaries — exceptional in both authorship and historical significance.
• An authentic Mu'tazilite primary source — offering direct insight into how Mu'tazilite scholars engaged with hadith literature.
• Academically groundbreaking — challenges established assumptions in the study of Islamic intellectual history.
• Rigorous scholarly edition — prepared by an expert in hadith studies with meticulous critical editing.
• Published by a prestigious academic institution — İDAV, affiliated with Istanbul University Faculty of Theology.