Mu'tezile'nin Hadis İlmine Katkısını Yeniden Keşfetmek

Şerhu'l-Hadîs: Şerhu Müsnedi İbn Ebî Şeybe, yüzyıllardır bilinmeyen bir Mu'tezilî şerhi ilk kez ilim dünyasının istifadesine sunmaktadır. Mu'tezile imamı Ebû Ali el-Cübbâî'ye (ö. 303/916) nispet edilen bu eser, İstanbul Dârülfünûn İlahiyat Vakfı Yayınları (İDAV) tarafından iki cilt hâlinde neşredilmiştir.

Eserin Önemi

Meşhur Kûfeli muhaddis İbn Ebî Şeybe'nin (ö. 235/850) el-Müsned'i üzerine kaleme alınan bu şerh, yalnızca hadisleri Mu'tezilî bir bakış açısıyla değerlendirme imkânı sunmakla kalmamakta; aynı zamanda hadis şerh tarihine dair yerleşik kabulleri de köklü biçimde sorgulamayı zorunlu kılmaktadır.

Eser, hadis şerh geleneğinin en erken örnekleri arasında yer almaktadır. Hem müellifi hem de dönemin koşulları göz önünde bulundurulduğunda, bu şerh hadis-kelam ilişkisini birincil kaynak üzerinden inceleyen tek eser niteliğini taşımaktadır.

Bu Neşrin Öne Çıkan Özellikleri

• ◆En erken hadis şerhlerinden biri: Hem müellifi hem tarihi itibarıyla hadis şerh geleneğinin ilk halkalarındandır.
• ◆Özgün Mu'tezilî birincil kaynak: Bir Mu'tezile imamı tarafından doğrudan kaleme alınmış, başka benzerine rastlanmayan bir eserdir.
• ◆Akademik dönüşüm niteliğinde: Mu'tezile-hadis ilişkisine ve erken şerh tarihine dair literatürü yeniden şekillendirecek bulgular içermektedir.
• ◆Uzman tahkik: İstanbul Üniversitesi Hadis Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Hüseyin Hansu tarafından titizlikle hazırlanmıştır.
• ◆Prestijli neşir: İDAV'ın akademik standartlarıyla iki cilt hâlinde, şamua kâğıt üzerine basılmıştır.

Kimler İçin Uygundur?

Hadis araştırmacıları, kelam ve mezhepler tarihi uzmanları, ilahiyat fakültesi öğrencileri ve klasik İslam literatürüne ilgi duyan tüm araştırmacılar için temel başvuru niteliğinde bir eserdir.

Kitap Bilgileri

إعادة اكتشاف إسهام المعتزلة في علم الحديث

يُعدّ كتاب «شرح الحديث: شرح مسند ابن أبي شيبة» المنسوب إلى إمام المعتزلة أبي علي الجُبَّائي (ت ٣٠٣هـ/٩١٦م) من أثمن الإسهامات في تاريخ علم الحديث. ظلّ هذا الشرح مجهولًا لقرون، حتى اكتُشف حديثًا وحقّقه الأستاذ الدكتور حسين هانسو، وصدر في مجلدين ضمن منشورات وقف دار الفنون لكلية الإلهيات بجامعة إسطنبول (İDAV).

أهمية الكتاب

كُتب هذا الشرح على مسند المحدّث الكوفي الشهير ابن أبي شيبة (ت ٢٣٥هـ/٨٥٠م). وهو لا يقتصر على تقديم قراءة معتزلية للأحاديث، بل يستدعي أيضًا إعادة النظر في المسلَّمات الراسخة حول تاريخ الشرح الحديثي وعلاقة المعتزلة بعلم الحديث.

أبرز مزايا هذه الطبعة

• ◆من أوائل شروح الحديث: يحتلّ مكانةً متقدّمة زمنيًا بين شروح الحديث في تراثنا الإسلامي.
• ◆مصدر معتزلي أصيل: كتبه إمام المعتزلة مباشرةً، ولا نظير له في الأدبيات المعتزلية المعروفة.
• ◆قيمة أكاديمية استثنائية: يُعيد رسم ملامح العلاقة بين المعتزلة وعلم الحديث، ويطرح تساؤلات جوهرية في تاريخ الشرح.
• ◆تحقيق علمي رصين: أعدّه للنشر أستاذ متخصص في الحديث النبوي بجامعة إسطنبول.
• ◆طبعة أكاديمية فاخرة: صدر في مجلدين على ورق شاموا جيّد، ضمن منشورات مؤسسة علمية عريقة.

بيانات الكتاب

Rediscovering the Mu'tazilite Contribution to Hadith Scholarship

Sharh al-Hadith: Sharh Musnad Ibn Abi Shayba, attributed to the Mu'tazilite imam Abu Ali al-Jubbai (d. 303/916), is a landmark work in the history of Islamic hadith scholarship. Unknown for centuries, this commentary was recently identified and critically edited by Prof. Dr. Hüseyin Hansu, and published in two volumes by the Istanbul Darulfunun Faculty of Theology Foundation (İDAV).

Why This Work Matters

Written as a commentary on the Musnad of the renowned Kufan hadith scholar Ibn Abi Shayba (d. 235/850), this text does far more than offer a Mu'tazilite reading of hadith. It compels a fundamental reassessment of how the Mu'tazilite school engaged with the hadith sciences, and challenges long-settled assumptions about the early history of hadith commentary.

Key Features of This Edition

• ◆One of the earliest hadith commentaries: Exceptional in both its age and the identity of its author within the history of Islamic scholarship.
• ◆An authentic Mu'tazilite primary source: Composed directly by a Mu'tazilite imam, with no comparable parallel in known Mu'tazilite literature.
• ◆Academically groundbreaking: Redraws the map of the Mu'tazilite relationship with hadith and the origins of the commentary tradition.
• ◆Expert critical edition: Meticulously prepared by a specialist in hadith studies at Istanbul University.
• ◆Prestigious publication: Issued in two volumes on high-quality shamua paper by a leading academic institution.

Who Is This Book For?

This edition is essential reading for hadith scholars, specialists in Islamic theology and sectarian history, students of Islamic studies, and all researchers with an interest in classical Islamic intellectual heritage.

Book Details

İrşad Kitabevi  ·  Güvenli alışveriş